Ακμή – Το συνηθέστερο πρόβλημα δέρματος στους εφήβους

215
ακμη - το μεγαλυτερο δερματικο προβλημα στους εφηβους

Ακμή – Το συνηθέστερο πρόβλημα δέρματος στους εφήβους

Η ακμή είναι το συνηθέστερο πρόβλημα του δέρματος που εμφανίζεται  στους εφήβους. Οι περισσότεροι έφηβοι έχουν ακμή σε κάποιο βαθμό. Ενας έφηβος μπορεί να περνάει μεγάλο μέρος του χρόνου του αναζητώντας γιατροσόφια και τρόπους περιορισμού στο ελάχιστο του “σπυριάρικου δέρματος”.

Πολλοί κάνουν παράξενες δίαιτες γιατί πιστεύουν πως η ακμή έχει σχέση με το τι τρώνε – ενώ δεν έχει.

Περιοδικά για εφήβους δημοσιεύουν τακτικά άρθρα για διάφορους τρόπους αντιμετώπισης της ακμής, μερικά από τα οποία μπορεί να είναι παραπλανητικά.

Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε τα γεγονότα που αφορούν την ακμή, που είναι ιατρικά αποδεδειγμένα, και προσφέρουμε  συμβουλές που μπορεούν να βοηθήσουν τους πάσχοντες από ακμή.

Εξετάζουμε τις διάφορες θεραπείες που είναι διαθέσιμες και στο τελευταίο κεφάλαιο προσπαθούμε ν’ απαντήσουμε σε μερικές από τις ερωτήσεις που γίνονται συχνότερα.

  1. Πόσο συνηθισμένη είναι η ακμή;

(α)       Συχνότητα της ακμής

Σχεδόν όλοι οι έφηβοι θα έχουν σε κάποια στιγμή ένα μικρό αριθμό από σπυράκια ακμής και άλλοι θα έχουν περισσότερα.

Το 85% του πληθυσμού έχουν αυτό που αναφέρεται ως φυσιολογική ακμή.

Αυτό το φυσιολογικό γεγονός της εφηβείας δημιουργεί συχνά απελπισία στον έφηβο.

Δεκαπέντε τοις εκατό, όμως, έχουν πιο ενοχλητική ακμή που μπορεί να είναι ελαφρή, μέτρια ή βαριά και αναφέρεται ως κλινική ακμή. Αυτή θα χρειαστεί τη βοήθεια του  δερματολόγου.

Όμως με τις θεραπείες που διατίθενται σήμερα από τους γιατρούς οι περισσότεροι ασθενείς με κλινική ακμή αντιμετωπίζονται με επιτυχία.

(β)        Αναλογία μεταξύ φύλων

            Και τα δυο φύλα προσβάλλονται εξίσου, αλλά η βαρύτητα είναι συνήθως μεγαλύτερη στους άνδρες.

(γ)        Ηλικία έναρξης και διάρκεια της ακμής

Η ακμή εμφανίζεται συνήθως για πρώτη φορά στις αρχές της εφηβείας, νωρίτερα στα κορίτσια λόγω της πιο πρώιμης ήβης τους.

Πολύ σπάνια λίγα σπυράκια ακμής μπορεί να εμφανισθούν σε ηλικία οκτώ ή εννέα ετών.

Χωρίς θεραπεία τα σπυράκια αυξάνουν σε αριθμό, και φτάνουν στο μέγιστο στην ηλικία των 17 περίπου ετών στις γυναίκες και των 18-19 ετών στους άνδρες.

Στη συνεχεία η βαρύτητα της ακμής παραμένει σταθερή και βελτιώνεται σταδιακά από την ηλικία των 21-22 ετών.

Στους περισσότερους ανθρώπους η κλινική ακμή έχει περάσει στην ηλικία των 25 ετών, αλλά στο 5% των γυναικών μπορεί να συνεχισθεί μέχρι την ηλικία των 40 ετών.

Αυτή η εμμονή παρατηρείται μόνο στο 1% των προσβλημένων ανδρών. Επειδή η φυσιολογική “εφηβική ακμή” είναι πολύ λιγότερο σοβαρή, διαρκεί λιγότερο – συνήθως μεταξύ τεσσάρων και έξι ετών.

(δ)        Κληρονομικότητα

            Η ακμή μπορεί να είναι κληρονομική αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί.

(ε)        Φυλή

            Η ακμή παρατηρείται σε όλες τις φυλές αλλά είναι λιγότερο συνηθισμένη σε μερικές φυλές όπως π.χ. στους Ιάπωνες και στους νέγρους, απ’ όσο σε άλλες.

  1. Σπυράκια ακμής – τι είναι;

Η ακμή είναι μια πάθηση των σμηγματογόνων αδένων του δέρματος και του πόρου (καναλιού) μέσω του οποίου η έκκριση τους (σμήγμα) περνάει στην επιφάνεια του δέρματος .

Αυτοί οι αδένες υπάρχουν κυρίως στο πρόσωπο, στη ράχη και στο στήθος. Αντίθετα, λίγα άτομα έχουν ενοχλητική ακμή στον κορμό αλλά καθόλου σπυράκια στο πρόσωπο.

Αν και οι σμηγματογόνοι αδένες εμφανίζονται και στο τριχωτό του κρανίου πολύ σπάνια εμφανίζεται ακμή σ’ αυτό το σημείο, γιατί τα μαλλιά δρουν σα φυτίλι και αφήνουν το λίπος (σμήγμα) να αποχετευτεί (αποστραγγιστεί) χωρίς να κλείσει τους πόρους.

Επειδή η ακμή, είτε είναι κλινική ή φυσιολογική συνδέεται με αυξημένη παραγωγή λίπους, τα άτομα που πάσχουν από ακμή παραπονούνται συχνά για σημαντική λιπαρότητα του δέρματος (σμηγματόρροια).

Επειδή η βαρύτητα της ακμής σχετίζεται με την παραγωγή λίπους τα άτομα που έχουν σοβαρότερη ακμή έχουν συνήθως πιο λιπαρό δέρμα.

Εκτός από την αυξημένη παραγωγή λίπους, τα άτομα που πάσχουν από ακμή αναγνωρίζουν διάφορους τύπους σπυριών.

Τα σπυριά μπορεί να διαιρεθούν σε σπυριά χωρίς και με φλεγμονή.

Τα σπυριά χωρίς φλεγμονή είναι άσπρα ή μαύρα. Τα σπυριά με φλεγμονή είναι βλατίδες, φλύκταινες, οζίδια ή κύστεις.

Οι περισσότεροι άνθρωποι ξέρουν πώς είναι τα μαύρα σπυράκια.

Τα μαύρα σπυράκια αποτελούνται από μια περίσσεια κυττάρων στους πόρους του δέρματος και συλλογή μελανίνης (της χρωστικής του δέρματος).

Τα άσπρα σπυράκια είναι σπυράκια με μέγεθος παρόμοιο με εκείνο των μαύρων, μέχρι 2mm και συχνά υπερβαίνουν σε αριθμό τα μαύρα σε αναλογία 5:1.

Εχουν το χρώμα του δέρματος αλλά το στόμιο εξόδου από το οποίο μπορεί να βγει το λίπος και τα βακτηρίδια μόλις διακρίνεται.

Πολύ συχνά το δέρμα πρέπει να τεντωθεί και να εξεταστεί με δυνατό φως για να γίνουν ορατά τα άσπρα σπυράκια και πολύ περισσότερο το στόμιο εξόδου τους.

Τα άσπρα σπυράκια είναι πιθανότερο να εξελιχθούν σε φλεγμαίνοντα σπυράκια γιατί το υλικό μέσα στον πόρο ενός μαύρου σπυριού μπορεί να διαφύγει πολύ ευκολότερα.

Οι μικρές κόκκινες κηλίδες που αναγνωρίζονται από τα άτομα που πάσχουν από ακμή ονομάζονται βλατίδες και οι κίτρινες κηλίδες (σπυράκια) φλύκταινες.

Ανάλογα με το βαθμό της φλεγμονής το σπυράκι με φλεγμονή μπορεί να είναι μεγάλο και μερικές φορές ευαίσθητο. Αυτά τα σπυράκια ονομάζονται οζίδια και εάν είναι ακόμη μεγαλύτερα κύστεις.

Οι βλατίδες και οι φλύκταινες διαρκούν συνήθως τρεις έως δέκα ημέρες, αλλά τα οζίδια μπορεί να διαρκέσουν δύο έως τρεις εβδομάδες και μια κύστη θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετούς μήνες.

Τα οζίδια και οι κύστεις αφήνουν ουλές σε ένα μικρό αριθμό ασθενών.

Ευτυχώς, όμως, οι ουλές είναι σπάνιες και, σήμερα που η ακμή είναι μια θεραπευόμενη πάθηση, θα πρέπει να αποτελέσουν πολύ μικρότερο πρόβλημα στο μέλλον.

Υπάρχουν δύο τύποι ουλών: μπορεί να είναι παχιές και ανυψωμένες από την επιφάνεια του δέρματος (οι υπερτροφικές ή “χηλοειδείς” ουλές) ή βαθουλωμένες από την επιφάνεια του δέρματος (ατροφικές κηλίδες ή ουλές ice-pick).

Μερικοί ασθενείς με σκούρο δέρμα αναπτύσσουν μεταφλεγμονώδη υπέρχρωση ως αποτέλεσμα της ακμής τους. Αυτή είναι δευτεροπαθής σε πολλές δερματοπάθειες και μπορεί να διαρκέσει πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Γι’ αυτό έχει σημασία τα άτομα που πάσχουν από ακμή και έχουν σκούρο δέρμα να αντιμετωπίζονται πολύ γρήγορα και με αποτελεσματική θεραπεία.

Εάν αυτή η υπέρχρωση αποτελεί πρόβλημα, υπάρχει διαθέσιμο μέικ-απ με συνταγή.

Συνήθως όμως είναι απαραίτητο για τους ασθενείς να επισκεφθούν πρώτα ένα δερματολόγο που θα τους παραπέμψει σ’ ένα νοσοκομειακό συνάδελφο ειδικευμένο στην τέχνη της αισθητικής συγκάλυψης (καμουφλάζ).

Γιατί εμφανίζονται τα σπυράκια;

(α)       Αυξημένη παραγωγή λίπους (σμηγματόρροια)

Οι σμηγματογόνοι αδένες βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο των ορμονών του φύλου και γι’ αυτό η ακμή εμφανίζεται κατά την εφηβεία.

Οι κύριες ορμόνες που διεγείρουν τους σμηγματογόνους αδένες ονομάζονται ανδρογόνα. Αυτές παράγονται στους άνδρες από τους όρχεις και στις γυναίκες από τις ωοθήκες και τα επινεφρίδια.

Οι έφηβοι έχουν συχνά λιπαρό δέρμα και μαλλιά, που είναι αποτέλεσμα της παραγωγής υπερβολικής ποσότητας λίπους (σμήγματος) από τους σμηγματογόνους αδένες σ’ αυτό το χρονικό διάστημα.

Στα άτομα με ακμή αυτή η υπερπαραγωγή λίπους γίνεται φανερή στο δέρμα του προσώπου, που γυαλίζει.

(β)        Μαύρα και άσπρα σπυράκια

Οι ακριβείς μηχανισμοί για την ανάπτυξη των χωρίς φλεγμονή βλαβών είναι ασαφείς αλλά είναι πολύ πιθανό ότι ορισμένα συστατικά του λίπους που εκκρίνεται από τους σμηγματογόνους αδένες μπορεί να βοηθήσουν στην παραγωγή αυτών των βλαβών.

(γ)        Βακτηρίδια

Ο ακριβής μηχανισμός της φλεγμονής είναι επίσης αβέβαιος αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχει σχέση με βακτηρίδια.

Το δέρμα του προσώπου και του επάνω μέρους του κορμού όλων των ατόμων που έχουν περάσει την εφηβεία, με ή χωρίς ακμή, είναι αποικισμένο από πολλά βακτηρίδια και κυρίως Propionibacteriumacnes (P. acnes).

Για λόγους που δεν είναι εντελώς γνωστοί, αυτά μπαίνουν στον πόρο και παράγουν μια ολόκληρη σειρά από βιολογικά δραστικές ουσίες που τελικά διαφεύγουν στο γύρω δέρμα.

Πρέπει να τονιστεί ότι η ακμή δεν είναι μεταδοτική. Οφείλεται σε μια άλλη αντίδραση των φυσιολογικών βακτηριδίων του δέρματος με την ανώμαλη ποσότητα και ποιότητα λίπους που παράγεται από τα άτομα που πάσχουν από ακμή.

Σημαντικός για τη φλεγμονή της ακμής είναι επίσης ο τρόπος με τον οποίο τα άτομα ανταποκρίνονται (αντιδρούν) σ’ αυτές τις χημικές ουσίες.

Μερικοί μπορεί να έχουν μεγαλύτερη φλεγμονώδη αντίδραση από άλλους και έτσι να πάσχουν από σπυριά με φλεγμονή που είναι μεγαλύτερα και διαρκούν περισσότερο απ’ όσο στο άτομο που έχει μικρότερη φλεγμονώδη αντίδραση.

  1. Τι επιδεινώνει την ακμή;

            Ορισμένοι φυσιολογικοί παράγοντες μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή. Μια έξαρση της ακμής πριν από την περίοδο δεν είναι σπάνια.

Η κύηση δεν έχει σταθερή επίδραση στα σπυράκια. Το φως του ήλιου μπορεί να βοηθήσει στην ακμή αλλά η δίαιτα δεν παίζει ίσως κανένα ρόλο στην ακμή και η ελλιπής προσωπική υγιεινή δεν ασκεί βλαβερή επίδραση στην πάθηση.

Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη που να υποστηρίζει την κοινή πεποίθηση ότι η σοκολάτα προκαλεί σπυράκια.

            Τι επιδεινώνει την ακμή

  • Επικείμενη περίοδος
  • Κύηση – δεν υπάρχει σταθερή επίδραση
  • Το φως του ήλιου μπορεί να βοηθήσει
  • Δίαιτα – μπορεί να μην έχει καμία επίδραση
  • Προσωπική υγιεινή – ίσως να μην έχει καμία επίδραση
  • Σοκολάτα – καμία απόδειξη για ανεπιθύμητη επίδραση

Άλλοι τύποι ακμής

Ο συνηθέστερος τύπος ακμής είναι η acne vulgaris (κοινή ακμή). Άλλοι τύποι ακμής εμφανίζονται αλλά είναι σχετικά σπάνιοι. Για παράδειγμα τα βρέφη μπορεί σπάνια να εμφανίσουν ακμή που ονομάζεται βρεφική ακμή.

Αυτή περνάει συνήθως μέχρι την ηλικία row πέντε ετών. Ορισμένα άτομα, συνήθως καταγόμενα από την Καραϊβική μπορεί να βάζουν από πολύ μικρή ηλικία λίπη στο δέρμα ή και στο τριχωτό του κρανίου και αυτό μπορεί να προκαλέσει τη λεγόμενη ακμή από αλοιφή (pomadeacne) ιδίως στο μέτωπο και στα μάγουλα.

Σ’ αυτή την περίπτωση, επικρατούν τα μαύρα και άσπρα σπυράκια.

Η “ακμή της Μαγιόρκα” είναι η ξαφνική επιδείνωση της ακμής κατά την παραμονή σε ζεστό υγρό περιβάλλον ή λίγο μετά από μια τέτοια έκθεση.

Μια τάση για ακμή, η υγρασία και οι λιπαρές αντιηλιακές κρέμες μπορεί να είναι σημαντικοί αιτιολογικοί παράγοντες. Αυτή η έξαρση κατασταλάζει συχνά έξι εβδομάδες μετά τις διακοπές.

Η φαρμακογενής ακμή είναι ασυνήθιστη, αλλά οι κρέμες στεροειδών ή τα στεροειδή που παίρνονται από το στόμα μπορεί να προκαλέσουν ακμή.

Εχει αναφερθεί ότι άλλα φάpμακα προκαλούν ακμή αλλά η αιτιολογική ακολουθούν.

Η συμμόρφωση προς τις επαγγελματικές συμβουλές και η σωστή χρήση θεραπειών, που εφαρμόζονται στο δέρμα ή δίδονται από το στόμα, είναι συνήθως το μόνο που χρειάζεται για την επιτυχή αντιμετώπιση της ακμής.

  1. Θεραπεία ακμής 

(α)       Γενικές συμβουλές

Έχει σημασία να γίνει αντιληπτό ότι η ακμή διαρκεί πολύ καιρό, ακόμη και με αποτελεσματικές θεραπείες.

Όμως τα σπυράκια μπορεί να κρατηθούν συνήθως υπό λογικό έλεγχο.

Οι πάσχοντες πρέπει να καταλάβουν ότι 92% θα εμφανίσουν βελτίωση κατά 80% σε έξι μήνες αλλά μπορεί να χρειασθεί εφαρμογή θεραπείας στα σπυράκια για πολλά χρόνια.

Σ’ εκείνους που χρειάζονται θεραπεία από το στόμα, συνήθως αντιβιοτικά, συχνά χρειάζονται επανειλημμένες θεραπείες με δισκία ή κάψουλες (τουλάχιστον επί έξι μήνες).

(β)        Θεραπεία εφαρμοζόμενη στο δέρμα

Σχεδόν όλα τα άτομα που πάσχουν από “εφηβικά” (φυσιολογικά) σπυράκια πρέπει να ανταποκριθούν στη θεραπεία που εφαρμόζεται στο δέρμα (τοπική θεραπεία).

Τα άτομα με ελαφρή ακμή θα έχουν επίσης καλά αποτελέσματα με τοπική θεραπεία αλλά εάν ανταποκρίνονται θα χρειασθεί θεραπεία με δισκία ή κάψουλες.

 

  • Τύποι τοπικής θεραπείας:

Υπάρχουν διαθέσιμες πολλές τοπικές θεραπείες είτε χωρίς είτε με συνταγή. Τα σκευάσματα θείου και ρεσορκινόλης έχουν περιορισμένη ωφέλεια σε άτομα με ελαφρή ακμή.

Η πιο αποτελεσματική τοπική θεραπεία που μπορεί να αγορασθεί χωρίς συνταγή είναι τα σκευάσματα που περιέχουν υπεροξείδιο του βενζοϋλίου.

Αυτά τα σκευάσματα διατίθενται επίσης από το γιατρό, που θα μπορούσε να δώσει και συνταγή για τοπικό ρετινοϊκό οξύ (θεραπεία με βιταμίνη Α) ή τοπικά αντιβιοτικά.

Το θείο και η ρεσορκινόλη ασκούν πιθανόν μικρή επίδραση στον κύριο μικροοργανισμό που εμπλέκεται στην ακμή, το P. acnes. To υπεροξείδιο του βενζοϋλίου και τα τοπικά αντιβιοτικά ασκούν επίσης ευνοϊκή επίδραση κατά των βακτηριδίων του δέρματος.

Το ρετινοϊκό οξύ δεν επηρεάζει τα βακτηρίδια, μειώνει το σχηματισμό μη φλεγμαινουσών βλαβών π.χ. μαύρων και άσπρων μπιμπικιών.

Πρέπει να τονισθεί ότι η τοπική θεραπεία δεν πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα σπυράκια αλλά σε ολόκληρη την προσβλημένη περιοχή.

Ακόμη και όταν η ακμή βελτιώνεται η τοπική θεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται σ’ ολόκληρη την προσβλημένη περιοχή για να διατηρηθούν τα σπυράκια υπό έλεγχο.

  • Παρενέργειες της τοπικής θεραπείας:

Ελαφρός ερεθισμός που προκαλεί απολέπιση και ερύθημα μπορεί να είναι συνήθης με πολλές από τις κρέμες και τις λοσιόν.

Αυτό ονομάζεται πρωτοπαθής ερεθιστική δερματίτιδα αλλά μπορεί να ελεγχθεί εύκολα με μείωση της συχνότητας εφαρμογής από δυο φορές σε μία φορά την ημέρα ή ακόμη λιγότερο και εφαρμογή της μόνο σε ορισμένα μέρη του προσώπου.

Με τη συνέχιση της θεραπείας συνήθως το πρόβλημα υποχωρεί.

(γ)        Θεραπεία από το στόμα (στοματική θεραπεία)

Υπάρχουν βασικά τρεις τύποι στοματικής θεραπείας -αντιβιοτικά, ορμόνες και ρετινοειδή.

Αυτά διατίθενται μόνο με συνταγή και εκτός από τα ρετινοειδή, οι στοματικές θεραπείες πρέπει να δίνονται μαζί με τοπική θεραπεία.

(δ)        Αντιβιοτικά από το στόμα

Η βάση της θεραπείας από το στόμα είναι τα αντιβιοτικά. Τα συχνότερα χορηγούμενα είναι η τετρακυκλίνη ή η οξυτετρακυκλίνη.

Αυτά τα δισκία πρέπει να χορηγούνται δυο φορές την ήμερα επί έξι μήνες.

Έχει σημασία να λαμβάνονται τα δισκία συμφωνά με τις οδηγίες για να επιτευχθεί η μέγιστη ωφέλεια.

Εναλλακτικά αντιβιοτικά είναι μεταξύ άλλων η ερυθρομυκίνη, η μινοκυκλίνη, η δοξυκυκλίνη και η τριμεθοπρίμη.

Τα αντιβιοτικά ενεργούν με δυο τρόπους: μειώνουν τον αριθμό των βακτηριδίων και περιορίζουν στο ελάχιστο τη φλεγμονώδη αντίδραση.

  • Παρενέργειες της θεραπείας με αντιβιοτικά:

Ακόμα και μακροπρόθεσμα, η θεραπεία με αντιβιοτικά θεωρείται μάλλον ασφαλής.

Σπάνια όμως μπορεί να εμφανιστεί φαρμακευτικό εξάνθημα που προκαλεί εκτεταμένο κνησμώδες εξάνθημα και η θεραπεία πρέπει να διακοπεί.

Σπάνια, μπορεί να εμφανιστεί λίγη ναυτία ή κοιλιακός πόνος (κωλικός) μερικές φορές με ελαφρή διάρροια.

Αυτά περνούν συνήθως μετά από λίγες μέρες ή μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπισθούν με φάρμακο για λίγες μέρες.

(ε)        Ορμονικές θεραπείες

Το “κοινό” αντισυλληπτικό χάπι δεν ασκεί καμία ή ελάχιστη επίδραση στην ακμή.

Αλλά ο παθολόγος ή ο δερματολόγος μπορεί να συνταγογραφήσουν ένα ειδικό οιστρογονούχο αντισυλληπτικό που περιέχει και αντιανδρογόνο γνωστό ως οξική κυπροτερόνη.

Οι ορμονικές θεραπείες ενεργούν κυρίως καταστέλλοντας την αυξημένη παραγωγή λίπους.

Συνήθως χορηγούνται επί 12 μήνες και πρέπει να χορηγούνται, όπως και τα αντιβιοτικά, σε συνδυασμό με τοπικές κρέμες.

  • Παρενέργειες των ορμονικών θεραπειών:

Οι παρενέργειες του αντισυλληπτικού που περιέχει αντιανδρογόνο δεν είναι διαφορετικές από εκείνες του κοινού αντισυλληπτικού χαπιού: ζητήστε από το γιατρό σας να σας τις εξηγήσει αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες.

(στ)      Ρετινοειδή

Αυτή η ομάδα των φαρμάκωv, αν και είναι πολύ αποτελεσματικά για τη θεραπεία της ακμής, μπορεί να συνταγογραφηθούν μόνο από δερματολόγο.

Πρέπει να χρησιμοποιούνται με ιδιαίτερη προσοχή και οι οδηγίες του δερματολόγου πρέπει να τηρούνται αυστηρά.

Οι ασθενείς με πολύ βαριά ακμή και εκείνοι που δεν ανταποκρίνονται σε επαρκή συμβατική θεραπεία, μπορεί να πάρουν το φάρμακο ισοτρετινοΐνη.

Έχει αποδειχθεί χρήσιμο για ασθενείς η ακμή των οποίων δεν ανταποκρίθηκε σε όλες τις άλλες θεραπείες. Η ισοτρετινοΐνη δεν είναι ορμόνη ούτε αντιβιοτικό. Προέρχεται από την βιταμίνη Α.

Η ισοτρετινοΐνη μειώνει εντυπωσιακά το σχηματισμό λίπους από τους σμηγματογόνους αδένες.

Το φάρμακο μειώνει επίσης το σχηματισμό μη φλεγμαινουσών βλαβών και μειώνει ευνοϊκά τον αριθμό των βακτηριδίων, αν και δεν είναι αντιβιοτικό.

Επίσης με περίπλοκους μηχανισμούς μειώνει τη φλεγμονή. Έτσι η ισοτρετινοΐνη επηρεάζει τους τέσσερις παράγοντες που εμπλέκονται στην αιτιολογία της ακμής και έτσι δεν είναι περίεργο που θεωρείται εξαιρετικά χρήσιμο φάρμακο στη θεραπεία της ακμής.

Συνήθως απαιτείται τετράμηνη αγωγή, μετά από την οποία οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν σχεδόν καθόλου ακμή και πολλοί μπορεί να μην ξαναχρειασθούν θεραπεία από το στόμα.

  • Παρενέργειες της ισοτρετινοΐνης:

Μια από τις σοβαρότερες παρενέργειες της ισοτρετινοΐνης είναι ότι είναι τερατογόνος.

Αυτό σημαίνει ότι προκαλεί βλάβη στο αγέννητο βρέφος αν ληφθεί κατά την κύηση. Γι’ αυτό οι γυναίκες δεν πρέπει να μένουν έγκυοι όταν παίρνουν το φάρμακο ή για ένα μήνα μετά τη διακοπή της θεραπείας με ιοοτρετινοΐνη.

Η χρήση αποτελεσματικού αντισυλληπτικού (που ερμηνεύεται συνήθως ως το αντισυλληπτικό χάπι από το στόμα) επιβάλλεται στις γυναίκες σε ηλικία τεκνοποιίας που υποβάλλονται σε θεραπεία με ισοτρετινοΐνη.

Η θεραπεία με ισοτρετινοΐνη μπορεί να αρχίσει μόνο από δερματολόγο και οι κάψουλες που έχουν μείνει στο τέλος μιας σειράς θεραπείας πρέπει να επιστρέφονται στο δερματολόγο ή ένα φαρμακοποιό νοσοκομείου. Είναι επικίνδυνο να προσφέρει κανείς κάψουλες σε φίλους ή συγγενείς με ακμή.

Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν σημαντική ξηρασία των χειλιών, ξηρασία του δέρματος (ιδίως του προσώπου). Μερικοί μπορεί να εμφανίσουν ξηρασία των βλεφάρων.

Μέχρι 30% εμφανίζουν ελαφρούς πόνους των αρθρώσεων ή των μυών και 15% εμφανίζουν πονοκεφάλους.

Όλες όμως αυτές οι παρενέργειες μπορεί να ελεγχθούν καλά με τη χρήση απλών θεραπειών όπως οι υγραντικές κρέμες και τα απλά αναλγητικά, όπως η παρακεταμόλη.

Επομένως πολύ σπάνια χρειάζεται διακοπή της θεραπείας.

(ζ)        Στεροειδή

Αυτά δεν χρησιμοποιούνται συνήθως στους ασθενείς με ακμή. Μια εξαίρεση είναι η άμεση ένεση στεροειδούς, όπως η τριαμσινολόνη σε μεγάλα οδυνηρά σπυριά (οζίδια).

Αυτή μπορεί να μειώσει γρήγορα το ερύθημα. Αυτές οι ενέσεις γίνονται συνήθως μόνο από δερματολόγο.

(η)       Αντιμετώπιση των ουλών

Μερικοί ασθενείς με βαριά ακμή μπορεί να αναπτύξουν ουλές. Με τις θεραπείες που είναι διαθέσιμες σήμερα ο αριθμός των ασθενών που εμφανίζουν ουλές θα πρέπει να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο.

Οι περισσότεροι ασθενείς με ελάχιστες ή μέτριες ουλές από ακμή δέχονται το πρόβλημα και με τον καιρό αυτές οι ουλές τείνουν να βελτιώνονται από μόνες τους. Μερικοί ασθενείς με μέτριες ή σοβαρές ουλές μπορεί να είναι υποψήφιοι για μια εγχείρηση που ονομάζεται δερματοαπόξεση  (απόξεση δέρματος).

Στην Αγγλία αυτή γίνεται από την Εθνική Υπηρεσία Υγείας από πλαστικούς χειρουργούς υπό γενική αναισθησία.

Το δέρμα επιπεδώνεται για την αφαίρεση των ουλών. Το ποσοστό επιτυχίας είναι της τάξης του 20-60%, αλλά είναι μιά σοβαρή εγχείρηση και η δερματαπόξεση ή πρέπει να συνιστάται μόνο για ασθενείς με σοβαρά κίνητρα για να κάνουν την εγχείρηση. Εάν υπάρχει αμφιβολία δεν πρέπει να συνιστάται εγχείρηση.

Η εγχείρηση δεν πρέπει να γίνεται το καλοκαίρι λόγω του κινδύνου ανάπτυξης υπέρχρωσης του δέρματος μετά από τη εγχείρηση.

Απόξεση του δέρματος με ουλές από ακμή μπορεί να γίνει και με ειδικά λέιζερ. Το λέιζερ λειαίνει την επιφάνεια του δέρματος και βελτιώνει την εμφάνιση του.

Πολύ μικρός αριθμός ατόμων με μικρές επιφανειακές ουλές θα μπορούσαν να ανταποκριθούν καλά στην ενδοδερμική ένεση κολλαγόνου.

Αυτή η θεραπεία διατίθεται μόνο από δερματολόγο . Οι ενέσεις κολλαγόνου μπορεί επίσης να γίνουν αρκετούς μήνες μετά από την απόξεση του δέρματος, εάν χρειασθεί.

Μικροί αριθμοί ουλών είναι δεκτικοί αφαίρεσης αλλά πρέπει να τονιστεί ότι η θεραπεία των ουλών είναι πολύ λιγότερο ικανοποιητική από την πρόληψη με την έγκαιρη αντιμετώπιση (θεραπεία) της ακμής.

Απαντήσεις σε ερωτήσεις που μπορεί να κάνετε στον εαυτό σας

[Ε]    Η ακμή είναι μεταδοτική;

[Α]    Η ακμή δεν είναι μεταδοτική. Οφείλεται στην επίδραση  των φυσιολογικών βακτηριδίων του δέρματος με παθολογικό τύπο λιπαρού δέρματος.

[E]      To φως του ήλιου ωφελεί στην ακμή;

[Α]    Το φως του ήλιου ωφελεί συνήθως στην ακμή.

Το εξήντα τοις εκατό των πασχόντων παρατηρούν βελτίωση στην ακμή τους όταν βρίσκονται στον ήλιο. 20% όμως δεν βλέπουν καμία διαφορά και 20% παραπονούνται για κάποια επιδείνωση.

Η τελευταία ομάδα είναι συνήθως εκείνοι που έχουν επισκεφθεί ένα ζεστό και υγρό περιβάλλον και η υπερβολική εφίδρωση κλείνει τους πόρους του δέρματος και ενισχύει την ακμή.

[Ε]      Ορισμένα επαγγέλματα επιδεινώνουν την ακμή;

[Α]    Ορισμένα επαγγέλματα επιδεινώνουν την ακμή, ιδίως εκείνα που έχουν σχέση με ζεστά και υγρά περιβάλλοντα. Για παράδειγμα η εργασία σε κουζίνα ή πλυντήριο μπορεί να επιδεινώσει την ακμή.

[E]      Η δίαιτα (διατροφή) επιδεινώνει την ακμή;

[Α]    Δεν υπάρχουν σταθερές επιστημονικές αποδείξεις ότι η δίαιτα επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την ακμή.

Πολλοί ασθενείς έχουν πληροφορηθεί ότι ορισμένες τροφές όπως η σοκολάτα και το χοιρινό λίπος τείνουν να επιδεινώνουν την ακμή αλλά δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις.

Όπως και με πολλές άλλες αρρώστιες, πάντα υπάρχει η περιστασιακή εξαίρεση στο γενικό κανόνα αλλά στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν απαιτούνται διαιτητικοί περιορισμοί για τους ασθενείς με ακμή.

[Ε]      Η “Απλυσιά” επιδεινώνει την ακμή;

[Α]    Η ακμή δεν είναι μεταδοτική και η έλλειψη πλυσίματος δεν επηρεάζει τα σπυράκια.

[Ε]      To ζούληγμα των σπυριών επηρεάζει την έκβαση;

[Α]    Συνήθως συνιστάται να μην ζουλάει κανείς τα σπυριά, αν είναι βαθιά.

Οι επιφανειακές φλύκταινες (κίτρινα σπυριά) μπορεί να πιεσθούν ελαφρά για την αφαίρεση του περιεχομένου, το σπυρί δεν πρέπει να πιέζεται (ζουλιέται) γιατί διαφορετικά το ερεθιστικό υλικό θα μπει βαθύτερα στο γύρω δέρμα και θα προκαλέσει ένα μεγαλύτερο σπυρί που θα διαρκέσει περισσότερο και μπορεί να δημιουργήσει ουλή.

[Ε]      Το αντισυλληπτικό χάπι επηρεάζει την ακμή;

[Α]    Το κοινό αντισυλληπτικό χάπι που συνταγογραφείται για αντισύλληψη δεν επηρεάζει την ακμή.

Ο γιατρός σας μπορεί να σας γράψει ένα οιστρογονούχο χάπι που περιέχει και αντιανδρογόνο που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά και ευνοϊκά την έκβαση.

[E]      Θα ξεπεράσω την ακμή με την ηλικία;

[Α]    Οι περισσότεροι ασθενείς με κλινική ακμή έχουν χάσει την ακμή τους μέχρι την ηλικία των 25 ετών, αλλά στο 5% των γυναικών και στο 1% των ανδρών τα σπυριά θα είναι πιο επίμονα.

Οι ελαφρές μορφές ακμής διαρκούν λιγότερο και συνήθως έχουν περάσει μέχρι την ηλικία των 20 ετών.

[E]      To μακιγιάζ επιδεινώνει την ακμή;

[Α]    Υπάρχουν ενδείξεις από την Αμερική ότι η συνεχιζόμενη για μεγάλο χρονικό διάστημα χρήση ορισμένο) ν καλλυντικών επιδεινώνει την ακμή.

Οι ενδείξεις στην Αγγλία είναι λιγότερο πειστικές αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένας μικρός αριθμός γυναικών διαιωνίζουν την ακμή τους χρησιμοποιώντας συνεχώς και για μεγάλο χρονικό διάστημα καλλυντικά.

Στην Αμερική πολλές εταιρείες καλλυντικών δοκιμάζουν τα προϊόντα τους για να δουν αν προκαλούν ακμή, αλλά δεν γίνονται τέτοιες δοκιμές στην Αγγλία.

Έτσι στην Αγγλία δεν είναι εύκολο να δοθούν συμβουλές στον ασθενή σχετικά με τα καλλυντικά που δεν πρέπει να χρησιμοποιεί.

Οι ασθενείς που χρειάζονται μακιγιάζ για την ψυχολογική ενίσχυση που τους δίνει θα πρέπει να το περιορίζουν στο ελάχιστο χρονικό διάστημα και να χρησιμοποιούν μη λιπαρά καλλυντικά.

Δεν χρειάζονται καλλυντικά που περιέχουν φάρμακα.

[Ε]      Η ακμή θα βελτιωθεί όταν έχω σεξουαλικές σχέσεις;

[Α]    Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η συνουσία επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την ακμή.

[Ε]      Η κύηση επηρεάζει την ακμή;

[Α]    Η επίδραση της κύησης στην ακμή ποικίλλει.

Μερικές ασθενείς χειροτερεύουν, άλλες καλυτερεύουν. Αλλά η πλειονότητα παραμένει στην ίδια κατάσταση.

[Ε]      Η ακμή οφείλεται σε ανωμαλία των ορμονών του φύλου;

[A]    Τα περισσότερα άτομα που πάσχουν από ακμή έχουν φυσιολογικά ορμονικά επίπεδα.

Τουλάχιστον στο 99% των γυναικών με ακμή δεν χρειάζονται τεστ, ιδίοις εάν οι περίοδοι είναι κανονικές και δεν υπάρχει υπερτρίχωση.

[E]      Τα νεύρα μου επηρεάζουν την ακμή;

[Α]    Γενικά η απάντηση είναι “όχι”.

Αλλά οι αγχώδεις ασθενείς που πάσχουν από ακμή δεν είναι σπάνιο να παίζουν και να πασπατεύουν τα σπυράκια και αυτό κάνει την ακμή να φαίνεται χειρότερη.

Προσπαθήστε να το αποφύγετε αν είναι δυνατόν.

[Ε]      Τα μαύρα σπυράκια οφείλονται σε βρωμιά;

[Α]    Οχι. Οφείλονται στη συσσώρευση μιας χρωστικής που ονομάζεται μελανίνη στο επάνω μέρος του σμηγματογόνου πόρου.

[Ε]      Για πόσο καιρό πρέπει να χρησιμοποιώ την θεραπεία;

[Α]    Πρέπει να θυμόμαστε ότι η ακμή είναι ένα πρόβλημα της εφηβείας που διαρκεί πολλούς μήνες και συχνά χρόνια.

Οι τοπικές θεραπείες θα πρέπει να εφαρμόζονται για πολλά χρόνια και μπορεί να χρειασθούν επανειλημμένες θεραπείες με δισκία, συνήθως αντιβιοτικά, συχνά για έξι μήνες κάθε φορά.

[Ε]      Θα βοηθήσει η  ηλιοθεραπεία ;

[Α]    Αν και το φυσικό ηλιακό φως βοηθάει προσωρινά στην ακμή, η τεχνητή ηλιοθεραπεία, ιδίως με τη μορφή ηλιόλουτρων, έχει ελάχιστη ή καθόλου ωφέλεια.

Στην καλύτερη περίπτωση η ηλιοθεραπεία  μαυρίζει  λίγο το δέρμα και έτσι το αποτέλεσμα είναι μάλλον αισθητικό παρά ασκεί σημαντική επίδραση στη διεργασία ακμής.

[Ε]      Γίνεται έρευνα για την ακμή;

[Α]       Τα τελευταία 10-15 χρόνια έχουν γίνει σημαντικές κλινικές έρευνες και έτσι η αντιμετώπιση όλων των μορφών της ακμής είναι εξαιρετική.

Η έρευνα συνεχίζεται για να ανακαλυφθεί γιατί ακριβώς εμφανίζεται η ακμή και ελπίζεται ότι αυτή η έρευνα θα οδηγήσει σε μόνιμη θεραπεία. Αυτή τη στιγμή τα άτομα που πάσχουν από ακμή έχουν κάθε λόγο να πιστεύουν ότι η θεραπεία θα τα βοηθήσει πάρα πολύ.