Ασθενείς με καρκίνο – Ποια είναι η σωστή διατροφή

138

Ασθενείς με καρκίνο – Ποια είναι η σωστή διατροφή

Υποστηρικτική Θρεπτική θεραπεία σε ασθενείς με καρκίνο (κεφαλής και τραχήλου)

Συμβουλές για τη σώστή διατροφή από τον ιατρό Δημήτριο Φελέκη 

Η κατάσταση της θρέψης παίζει σημαντικό ρόλο στην ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των ασθενών και αποτελεί προγνωστικό παράγοντα.
Για οποιοδήποτε τύπο καρκίνου η επιβίωση είναι μικρότερη σε ασθενείς που εμφανίζουν απώλεια βάρους κατά την έναρξη της θεραπείας τους, συγκριτικά με εκείνους που δεν εμφανίζουν απώλεια βάρους.

Η καρκινική καχεξία είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από προοδευτική, ακούσια απώλεια βάρους, η οποία δεν μπορεί να αντιστραφεί μέσω της κανονικής δίαιτας.

Οφείλεται σε ανορεξία, που προκαλείται από τον όγκο, δυσκολία πρόσληψης τροφής  λόγω μηχανικών παραγόντων στο γαστρεντερικό.

Επίσης αίτια είναι οι επιπλοκές της ακολουθούμενης θεραπείας και οι αλλαγές στον ενεργειακό μεταβολισμό.

Η εκτίμηση της θρέψης των ασθενών είναι πολύ σημαντική και περιλαμβάνει:

  • διατροφικό ιστορικό
  • φυσική εξέταση
  • πληροφορίες για τη διάγνωση
  • στάδιο της νόσου
  • ιστορικό της απώλειας βάρους
  • πιθανές αλλαγές στη δίαιτα

Οι ασθενείς που:

  • εμφανίζουν σημαντική απώλεια βάρους το τελευταίο χρονικό διάστημα (>5% το τελευταίο 3μηνο),
  • έχουν χαμηλό Δείκτη Μάζας Σώματος (ΒΜΙ<20,5) 
  • έχει μειωθεί η πρόσληψη τροφής

θα πρέπει να υποστηρίζονται θρεπτικά. Με την κατάλληλη δίαιτα υψηλής θρεπτικής αξίας όσο και με διαιτητικά τρόφιμα για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, εξειδικευμένα στην κάλυψη υψηλών θρεπτικών στόχων με μικρούς όγκους χορηγούμενων διαλυμάτων.

Το διαιτολόγιο των ασθενών με καρκίνο θα πρέπει να είναι πλήρες ισορροπημένο και πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας.

Στόχος είναι να μειωθεί ο μυϊκός καταβολισμός, να περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά για καλύτερη λειτουργικότητα του γαστρεντερικού, και τέλος να παρέχει τα απαραίτητα λιπαρά οξέα.

Η διατροφή των ατόμων που πάσχουν από καρκίνο

Συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά έχουν μελετηθεί σε κλινικές μελέτες με πολυάριθμους ασθενείς, όπως η γλουταμίνη και το εικοσιπεντανοϊκό οξύ (ΕΡΑ).

Έχει φανεί ότι η γλουταμίνη ελαττώνει τις αρνητικές επιδράσεις τη χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας στα υγιή ταχέως πολλαπλασιαζόμενα κύτταρα του οργανισμού. Το ΕΡΑ αναστέλλει την καρκινική καχεξία, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Οι ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, που συχνά υποφέρουν από δυσφαγία λόγω της θέσης του όγκου ή της θεραπείας, θα πρέπει να υποστηρίζονται θρεπτικά.

Στόχος είναι να λαμβάνουν την απαραίτητη ενέργεια και πρωτεΐνη για τη βελτίωση ή διατήρηση της ποιότητας ζωής και την αποφυγή ανάπτυξης καρκινικής καχεξίας. 

Ειδικά διαλύματα με υψηλό ιξώδες δίνουν τη δυνατότητα σε ασθενείς που εμφανίζουν δυσφαγία να προσλάβουν σε μικρούς όγκους μεγάλα ποσά ενέργειας και πρωτεΐνης, που θα ήταν δύσκολο να καλυφθούν με τη συμβατική δίαιτα.

Σε κάθε περίπτωση οι ασθενείς με καρκίνο θα πρέπει να αξιολογούνται και να υποστηρίζονται θρεπτικά για  να διατηρήσουν καλή κατάστασηθρέψης, ώστε να έχουν υψηλή ποιότητα ζωής και την καλύτερη δυνατή ανταπόκριση στην ακολουθούμενη θεραπεία.  

Αν και ιστορικά η χρήση τεχνητής διατροφικής υποστήριξης στους καρκινοπαθείς ήταν προσεκτική, λόγω της πιθανότητας η χορήγηση θρεπτικών συστατικών να διεγείρει την ανάπτυξη του όγκου, η αδυναμία στήριξης αυτής της θεωρίας με κλινικές μελέτες έχει οδηγήσει την επιστημονική κοινότητα στην αντιμετώπιση της θρεπτικής κατάστασης ως μιας βασικής παραμέτρου για την εξέλιξη της νόσου, η οποία λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στο σχεδιασμό της ακολουθούμενης θεραπείας.

Δρ. Δημήτριος Ε. Φελέκης

Ωτορυνολαρριγγολόγος

Ακοολόγος – Νευροωτολόγος

Επιμελητής Α’ Γ.Ν.Α. “Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ”

Διδάκτορ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών