Παγκρεατίτιδα – Συμπτώματα, αιτία και αντιμετώπιση

412
Παγκρεατίτιδα

Παγκρεατίτιδα

Τι είναι η παγκρεατίτιδα;

Η παγκρεατίτιδα είναι μια φλεγμονή στο πάγκρεας. Το πάγκρεας είναι ένας μακρύς και επίπεδος αδένας που βρίσκεται πίσω από το στομάχι στην άνω κοιλιακή χώρα. Το πάγκρεας παράγει ένζυμα που βοηθούν στην πέψη και ορμόνες που βοηθούν στην διαδικασία επεξεργασίας της ζάχαρης στο σώμα.

Η παγκρεατίτιδα μπορεί να εμφανιστεί με δύο μορφές. Ως οξεία παγκρεατίτιδα – που σημαίνει ότι εμφανίζεται ξαφνικά και διαρκεί για λίγες μέρες. Η μπορεί να εμφανιστεί και ως χρόνια παγκρεατίτιδα που αναπτύσσεται με τη διάρκεια των ετών.

Οι ήπιες περιπτώσεις παγκρεατίτιδας μπορεί να απομακρυνθούν χωρίς θεραπεία, αλλά οι σοβαρές περιπτώσεις παγκρεατίτιδας μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή των ατόμων.

 

Συμπτώματα παγκρεατίτιδας

Τα συμπτώματα της παγκρεατίτιδας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο που έχετε.

Τα συμπτώματα της οξείας παγκρεατίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Πόνο στην άνω κοιλιακή περιοχή
  • Ο πόνος στην κοιλιά είναι πολύ πιθανό να χτυπήσει στην πλάτη σας
  • Ο πόνος στην κοιλιά χειροτερεύει μετά από ένα γεύμα
  • Πυρετός
  • Ταχυκαρδίες
  • Ναυτία
  • Έμετος
  • Τρυφερότητα όταν αγγίζετε την κοιλιά

 

Τα συμπτώματα της χρόνιας παγκρεατίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Πόνος στην άνω κοιλιακή περιοχή
  • Χάνετε βάρος χωρίς να προσπαθείτε
  • Λιπαρά, δύσοσμα κόπρανα (steatorrhea)

 

Πότε να δείτε έναν γιατρό για την παγκρεατίτιδα;

Κλείστε ένα ραντεβού με τον γιατρό σας αν έχετε επίμονο κοιλιακό άλγος. Ζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια εάν ο κοιλιακός πόνος σας είναι τόσο σοβαρός που δεν μπορείτε να καθίσετε ή να βρείτε μια θέση που σας κάνει να αισθάνεστε πιο άνετα.

 

Αιτίες παγκρεατίτιδας

Η παγκρεατίτιδα συμβαίνει όταν τα πεπτικά ένζυμα ενεργοποιούνται ενώ βρίσκονται ακόμη στο πάγκρεας, έτσι ερεθίζουν τα κύτταρα του παγκρέατος σας και προκαλούν φλεγμονή.

Οι επανειλημμένες κρίσεις οξείας παγκρεατίτιδας, μπορεί να βλάψουν το πάγκρεας σας και να οδηγήσουν σε χρόνια παγκρεατίτιδα. Στο πάγκρεας μπορεί επίσης να σχηματιστεί  ιστός  από ουλή και να προκαλέσει μείωση της λειτουργίας του. Ένα πάγκρεας που δεν λειτουργεί όπως πρέπει μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη πέψης ή διαβήτη.

 

Οι καταστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παγκρεατίτιδα περιλαμβάνουν:

  • Αλκοολισμός
  • Πέτρες στη χολή
  • Κοιλιακή χειρουργική επέμβαση
  • Ορισμένα φάρμακα
  • Κάπνισμα
  • Κυστική ίνωση
  • Οικογενειακό ιστορικό παγκρεατίτιδας
  • Τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα (υπερασβεστιαιμία), τα οποία μπορεί να προκληθούν από υπερδραστήριο παραθυρεοειδές αδένα (υπερπαραθυρεοειδισμός)
  • Τα υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (υπερτριγλυκεριδαιμία)
  • Μόλυνση
  • Τραυματισμός στην κοιλιακή χώρα
  • Καρκίνος στο πάγκρεας
  • Η ενδοσκοπική οπισθοδρομική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP), μια διαδικασία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των πετρών στη χολή, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε παγκρεατίτιδα.

Μερικές φορές, δεν υπάρχει ποτέ αιτία για παγκρεατίτιδα.

 

Επιπλοκές που μπορεί να παρουσιαστούν από την παγκρεατίτιδα

Η παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως:

Ψευδοκύστη

Η οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία  θυλάκων στο πάγκρεας. Μια μεγάλη ψευδοκύστη αν πάθει ρήξη μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές, όπως η εσωτερική αιμορραγία και η μόλυνση.

Μόλυνση

Η οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να κάνει το πάγκρεας σας ευάλωτο σε βακτήρια και λοιμώξεις. Οι παγκρεατικές λοιμώξεις είναι σοβαρές και απαιτούν εντατική θεραπεία, σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για την απομάκρυνση του μολυσμένου ιστού.

Νεφρική ανεπάρκεια

Η οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί με αιμοκάθαρση εφόσον είναι σοβαρή και επίμονη.

Αναπνευστικά προβλήματα

Η οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει χημικές αλλαγές στο σώμα σας που επηρεάζουν τη λειτουργία των πνευμόνων, προκαλώντας το επίπεδο οξυγόνου στο αίμα σας να πέσει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα.

Διαβήτης

Η βλάβη των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας από τη χρόνια παγκρεατίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη, μια ασθένεια που επηρεάζει τον τρόπο που το σώμα χρησιμοποιεί το σάκχαρο του αίματος.

Υποσιτισμός

Τόσο η οξεία όσο και η χρόνια παγκρεατίτιδα μπορούν να προκαλέσουν το πάγκρεας σας να παράγει λιγότερα από τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για να επεξεργαστούν τα θρεπτικά συστατικά από το φαγητό που καταναλώνετε. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό, διάρροια και απώλεια βάρους, παρόλο που μπορεί να τρώτε επαρκή ποσότητα τροφής.

Καρκίνος στο πάγκρεας

Η μακρόχρονη φλεγμονή στο πάγκρεας που προκαλείται από χρόνια παγκρεατίτιδα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του παγκρέατος.

 

Διάγνωση της παγκρεατίτιδας

Οι εξετάσεις  που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της παγκρεατίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Εξετάσεις αίματος για αναζήτηση αυξημένων επιπέδων παγκρεατικών ενζύμων.
  • Γενική κοπράνων σε όσους έχουν χρόνια παγκρεατίτιδα για να γίνει μέτρηση των επιπέδων λίπους που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν ότι το πεπτικό σας σύστημα δεν απορροφά επαρκώς θρεπτικά συστατικά.
  • Αξονική τομογραφία (CT) σαρώνει για να αναζητήσει πέτρες στη χολή και να εκτιμήσει την έκταση της φλεγμονής του παγκρέατος.
  • Κοιλιακό υπερηχογράφημα για να βρεθούν τυχόν πέτρες στη χολή και φλεγμονή στο πάγκρεας.
  • Ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα για να αναζητήσετε φλεγμονή και αποφράξεις στον πόρο του παγκρέατος ή στον χοληφόρο αγωγό.
  • Μαγνητική τομογραφία (MRI) για την αναζήτηση ανωμαλιών στη χοληδόχο κύστη και το πάγκρεας.

 

Θεραπεία της παγκρεατίτιδας

Οι αρχικές θεραπείες στο νοσοκομείο μπορεί να περιλαμβάνουν:

 

Νηστεία

Θα σταματήσετε να τρώτε για μερικές ημέρες στο νοσοκομείο για να δώσετε στο πάγκρεας σας την ευκαιρία να αναρρώσει. Μόλις η φλεγμονή στο πάγκρεας σας είναι ελεγχόμενη, μπορείτε να αρχίσετε να πίνετε καθαρά υγρά και να τρώτε γλυκά τρόφιμα. Με τον καιρό, μπορείτε να επιστρέψετε στην κανονική διατροφή σας.

 

Φάρμακα για τον πόνο

Η παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο. Ο γιατρός σας θα σας δώσει φάρμακα για να βοηθήσετε στον έλεγχο του πόνου.

 

Ενδοφλέβια (IV) υγρά

Καθώς το σώμα σας αφιερώνει ενέργεια και υγρά για την επισκευή του παγκρέατος σας, μπορεί να αφυδατωθεί. Για το λόγο αυτό, θα χρειαστεί να πάρετε επιπλέον υγρά μέσα από μια φλέβα στο χέρι σας κατά τη διάρκεια της παραμονής σας στο νοσοκομείο.

 

Αλλαγή τρόπου ζωής για τη θεραπεία της παγκρεατίτιδας

Μόλις φύγετε από το νοσοκομείο, μπορείτε να λάβετε μέτρα και στο σπίτι σας για να συνεχίσετε την πορεία της  ανάρρωσή σας από την παγκρεατίτιδα, όπως:

 

  • Σταματήστε να πίνετε αλκοόλ: Εάν δεν μπορείτε να σταματήσετε να πίνετε αλκοόλ μόνοι σας, ζητήστε βοήθεια από το γιατρό σας. Ο γιατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε τοπικά προγράμματα για να σταματήσετε να πίνετε.
  • Κόψτε το κάπνισμα: Αν καπνίζετε, σταματήστε το. Εάν δεν καπνίζετε, μην ξεκινήσετε. Εάν δεν μπορείτε να σταματήσετε μόνοι σας, ζητήστε βοήθεια από το γιατρό σας. Τα φάρμακα και η συμβουλευτική μπορούν να σας βοηθήσουν να σταματήσετε το κάπνισμα.
  • Ακολουθήστε μια διατροφή με χαμηλά λιπαρά: Επιλέξτε μια δίαιτα που περιορίζει την κατανάλωση λίπους και δίνει έμφαση σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και άπαχη πρωτεΐνη.
  • Πίνετε περισσότερα υγρά: Η παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, οπότε πίνετε περισσότερα υγρά όλη την ημέρα. Μπορεί να σας βοηθήσει να κρατήσετε μαζί σας ένα μπουκάλι νερό ή ένα ποτήρι νερό.